Photo by Jonathan Borba on Unsplash

รอบเดือน

ช่วงที่ปลอดภัยกว่า: ช่วงเวลาที่ปลอดภัยกว่าคือ ก่อนมีประจำเดือน, ระหว่างมีประจำเดือน, และ หลังมีประจำเดือน หลีกเลี่ยงช่วงกลางระหว่างประจำเดือนซึ่งอาจเป็นช่วงที่มีการตกไข่

ช่วงมีประจำเดือน → ช่วงปลอดภัย

รอบเดือน: วันที่ 1-5

วันแรกที่มีเลือดออกทางช่องคลอดถือเป็นวันแรกของรอบเดือน มีการฝ่อของคอร์ปัสลูเทียม ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนลดลง และเยื่อบุโพรงมดลูกหลุดลอก ระยะเวลาที่มีเลือดออกคือ 3-5 วัน

ระยะฟอลลิคูลาร์ (FOLLICULAR PHASE) → ช่วงปลอดภัย

รอบเดือน: วันที่ 5-14

หลังจากมีประจำเดือน ระยะต่อไปคือระยะฟอลลิคูลาร์ (ระยะเพิ่มจำนวน) ช่วงนี้ถือเป็น**“ช่วงปลอดภัย"ที่เหมาะสมในเดือนนั้น ฟอลลิเคิลในรังไข่ได้รับการกระตุ้นจากฮอร์โมนและเริ่มพัฒนา** เยื่อบุโพรงมดลูกจะหนาตัวขึ้นเพื่อปกป้องฟอลลิเคิล เนื่องจากการหลั่งฮอร์โมนทำให้อารมณ์ผ่อนคลาย ผิวและเส้นผมดูเปล่งปลั่ง นี่เป็นช่วงที่ร่างกายของผู้หญิงอยู่ในสภาวะที่ดีที่สุด!

ระยะตกไข่ (OVULATION) → ช่วงอันตราย

รอบเดือน: หนึ่งวันในช่วงวันที่ 14, 15, 16

หลังจากช่วงปลอดภัยของระยะฟอลลิคูลาร์ จะเข้าสู่ “ระยะตกไข่” ไม่เหมือนกับอสุจิที่มีจำนวนนับพันล้านในน้ำอสุจิ รังไข่ของผู้หญิงจะสร้างและปล่อย “ไข่เพียงหนึ่งใบ” ในหนึ่งเดือน ซึ่งถือว่าหายากและมีค่ามาก สำหรับผู้หญิงที่ต้องการตั้งครรภ์ วันตกไข่มีความสำคัญมาก เพราะไข่ที่ถูกปล่อยออกมาจะมีชีวิตอยู่ได้เพียง 1-2 วัน

เมื่อเทียบกับอสุจิที่มีอายุขัยสูงสุดถึง 5 วัน ดังนั้น 4-5 วันหลังจากวันตกไข่จะเป็น “ช่วงอันตราย”

ระยะลูเทียล (LUTEAL PHASE) → ช่วงอันตราย

รอบเดือน: วันที่ 15-29

เมื่อไข่ถูกปล่อยออกมา จะเข้าสู่ “ระยะลูเทียล” ในช่วงนี้การหลั่งโปรเจสเตอโรนจะช่วยให้เยื่อบุโพรงมดลูกมีเสถียรภาพ ช่วยให้ไข่ที่ถูกผสมแล้วฝังตัวและเกิดการตั้งครรภ์ ขึ้นอยู่กับแต่ละคน ระยะเวลาของโปรเจสเตอโรนจะอยู่ที่ประมาณ 14 วัน

จากที่กล่าวมาข้างต้น เมื่อพิจารณาจากรอบเดือน 7 วัน + เวลาโดยประมาณก่อนและหลังการตกไข่ และระยะลูเทียล 14 วัน จะเห็นว่าช่วงปลอดภัยเหลือเพียง 7-10 วัน คิดเป็นประมาณ 1/3 ถึง 1/4 ของเดือน และนี่ก็ยังเป็นเพียง “ความปลอดภัยโดยเปรียบเทียบ” เท่านั้น

การคำนวณช่วงปลอดภัย

วิธีคำนวณช่วงปลอดภัยตามรอบเดือน

อาจมีข้อผิดพลาดได้ โดยมีอัตราความล้มเหลวประมาณ 25% ทั้งสองฝ่ายต้องมีการควบคุมตนเองที่ดีมาก ไม่แนะนำให้ผู้หญิงที่มีประจำเดือนไม่ปกติลองใช้วิธีนี้

นับจากวันแรกของประจำเดือนครั้งนี้ไปจนถึงวันแรกของประจำเดือนเดือนถัดไป นั่นคือรอบเดือนของคุณ (จำนวนวัน) การตกไข่จะเกิดขึ้นประมาณ 12-16 วันก่อนประจำเดือนครั้งถัดไป ซึ่งหมายความว่า จะเข้าสู่ช่วงอันตราย 4-5 วันหลังจากประจำเดือนครั้งนี้ หากคุณไม่มีเพศสัมพันธ์ในช่วงก่อนและหลังการตกไข่ จะช่วยลดความเสี่ยงในการตั้งครรภ์

การใช้วิธีนี้ ประจำเดือนต้องมาอย่างสม่ำเสมอ และต้องมีบันทึกรอบเดือนอย่างน้อย 12 เดือน (หรืออย่างน้อย 6 เดือนขึ้นไป) เพื่อหารอบเดือนที่ยาวที่สุดและสั้นที่สุด

• รอบที่สั้นที่สุด - 18 = วันแรกของช่วงอันตราย
• รอบที่ยาวที่สุด - 11 = วันสุดท้ายของช่วงอันตราย

หากต้องการหลีกเลี่ยงการตั้งครรภ์ ควรงดเว้นการมีเพศสัมพันธ์ในช่วงอันตรายนี้

วิธีคำนวณช่วงปลอดภัยตามอุณหภูมิร่างกายพื้นฐาน

อาจเกิดข้อผิดพลาดได้เนื่องจากปัจจัยทางสรีรวิทยาหรือการเป็นหวัด

ผู้หญิงจะมีอุณหภูมิร่างกายต่ำกว่าปกติก่อนการตกไข่ หลังจากตกไข่ รังไข่จะหลั่งฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน ทำให้อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นเล็กน้อย ซึ่งใช้เป็นปรากฏการณ์ทางสรีรวิทยาในการคำนวณ “ช่วงปลอดภัย”

ในการวัด จำเป็นต้องใช้เทอร์โมมิเตอร์วัดอุณหภูมิพื้นฐานที่มีขีดวัดพิเศษเพื่อความแม่นยำ วัดวันละสองครั้ง เมื่อตื่นนอนและก่อนนอน หลีกเลี่ยงการพูดคุยหรือเคลื่อนไหวก่อนวัด วัดเป็นเวลา 5 นาทีแล้วบันทึกอุณหภูมิที่วัดได้ลงในตารางอุณหภูมิพื้นฐาน นอกจากนี้ ปัจจัยทางสรีรวิทยา เช่น การเป็นหวัด หรือการย่อยอาหารไม่ดี ก็สามารถส่งผลต่ออุณหภูมิได้ จึงควรบันทึกไว้ในตารางด้วยเพื่อช่วยในการแปลผล

วิธีการคุมกำเนิด

Reference

• 避孕必看！月經後是「絕對安全期」嗎？「危險期」該怎麼算呢？
• 教你「安全期」、「危險期」計算方式！醫生解惑「安全期」避孕安全嗎？
• 計算危險期減低懷孕機率？了解安全期與危險期｜安媞婦產科
• 安全期性行為要避孕嗎？一次看懂安全期、危險期計算 - 康健雜誌
• 女性安全期計算 - 康健雜誌